Gece uykusu sırasında odadan gelen gıcırdatma veya gıcırtı sesleri pek çok ebeveyn için endişe vericidir. Çocuğunun diş minesinin aşınmasından veya zarar görmesinden korkan anne babalar genellikle hemen bir diş hekimine başvururlar. Tıpta bruksizm olarak adlandırılan diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı yetişkinlerde olduğu kadar çocuklarda da oldukça sık görülen bir durumdur.
Çocuklar Neden Dişlerini Gıcırdatır?
Yetişkinlerdeki diş gıcırdatma genellikle stres kaynaklı olsa da, çocuklarda bu durumun arkasında çok daha farklı fizyolojik ve gelişimsel etkenler yatabilir:
- Çene ve Diş Gelişimi: Çocukların süt dişlerinden kalıcı dişlere geçiş sürecinde, alt ve üst çenelerinin birbiriyle uyum sağlamaya çalışması sırasında geçici olarak diş gıcırdatması görülebilir. Bu durum vücudun bir nevi kapanışı test etme yöntemidir.
- Kulak Ağrısı veya Diş Çıkarma: Bebeklerde ve küçük çocuklarda diş çıkarma dönemindeki kaşıntılar, ağrılar veya orta kulak iltihabı gibi rahatsızlıklar kulak-çene bölgesindeki baskıyı azaltmak için gıcırdatmaya yol açabilir.
- Stres ve Heyecan: Gün içinde yaşanan aşırı heyecanlar, okul veya kreş değiştirmek, yeni bir kardeşin gelmesi ya da uyku öncesi izlenen hareketli çizgi filmler çocuklarda zihinsel yorgunluğa ve gece bruksizmine sebep olabilir.
- Solunum Yolu Problemleri: Geniz eti (adenoit) veya bademcik büyüklüğü olan, rahat nefes alamayan çocuklarda vücut nefes yolunu açık tutmak için çenesini istemsizce öne ve yana hareket ettirebilir.
Ne Zaman Endişelenmeli?
Süt dişlerinin döneminde görülen hafif ve kısa süreli diş gıcırdatmaları genellikle çene gelişimi tamamlandıkça kendiliğinden geçer ve kalıcı dişlere zarar vermez. Ancak şu belirtiler varsa mutlaka bir çocuk diş hekimine (pedodontiste) başvurulmalıdır:
- Sabahları uyanıldığında çocukta şiddetli çene, baş veya diş ağrısı şikayeti oluyorsa,
- Dişlerin çiğneme yüzeylerinde belirgin bir aşınma, boylarında kısalma veya kırıklar fark ediliyorsa,
- Dişler sıkılmaya bağlı olarak sıcak-soğuk hassasiyeti geliştirdiyse.
Ebeveynler Evde Ne Yapabilir?
Çocuğunuzun bu dönemi en az zararla atlatması ve rahat bir uyku çekmesi için evde uygulayabileceğiniz bazı basit adımlar şunlardır:
- Uyku Öncesi Rutini Oluşturun: Uykudan en az 1 saat önce televizyon, tablet veya telefon gibi mavi ışık yayan ekranları kapatın. Ilık bir duş almak veya masal okumak çocuğun sinir sistemini gevşetecektir.
- Sıvı Tüketimini Dengeleyin: Özellikle akşam saatlerinde kafein içeren (çikolata, kakaolu süt vb.) gıdalardan ve gazlı içeceklerden uzak durulmasını sağlayın.
- Bol Su İçirin: Gün boyunca vücudun susuz kalması (dehidrasyon) kas kramplarına ve gece istemsiz kasılmalara yol açabilir.
Çocuğunuzun diş sağlığını korumak, aşınma riskini değerlendirmek ve gerekirse koruyucu gece plakları hakkında bilgi almak için Muğla Menteşe'deki kliniğimizden pedodonti muayene randevusu alabilirsiniz.